Балдардагы карынчалар аралык тосмонун кемтиги (КАТК): операция жана айыгуу процесси Карынчалар аралык тосмонун кемтиги (КАТК) жүрөктүн оң жана сол карынчаларынын ортосундагы дубалда төрөлгөндөн бери ачык жер болушу. Ушул ачык жерден улам кычкылтекке бай кандын бир бөлүгү сол карынчадан оң карынчага өтүп, өпкөгө кадимкиден көбүрөөк кан жөнөтүлүшүнө себеп болушу мүмкүн. Ар бир КАТК операцияны талап кылбайт. Бирок чоң ачык жерлер жүрөктүн көбүрөөк иштешине, өпкө кан айлануусундагы басымдын жогорулашына жана балдардын өсүшүнөн калышына алып келиши мүмкүн. Балдарда КАТКнын белгилери кандай? Кичинекей КАТКлар адатта белги бербейт. Чоң ачык жерлерде айрыкча ымыркайлык мезгилде төмөнкү белгилер байкалышы мүмкүн: - Тез дем алуу жана дем алуунун кыйындашы - Эмизип жатканда тез чарчоо жана тердөө - Салмак жетишсиз кошулушу - Дем алуу жолдорунун тез-тез инфекцияланышы - Тез чарчоо жана алсыздык - Жүрөктү текшергенде шуулдоонун угулушу КАТК диагнозу кантип коюлат? КАТК диагнозун коюуда негизги ыкма эхокардиография (жүрөктү ультраүн менен текшерүү) болуп саналат. Бул ыкма аркылуу жүрөктөгү ачык жердин өлчөмү, жайгашкан орду, кан агымынын багыты жана жүрөккө тийгизген таасири бааланат. Зарыл болгондо электрокардиография (ЭКГ), өпкөнүн рентген сүрөтү жана кошумча текшерүүлөр жүргүзүлүшү мүмкүн. КАТК качан операцияны талап кылат? Кичинекей КАТКлар, айрыкча жашоонун биринчи жылдарында өзүнөн-өзү жабылышы мүмкүн. Жүрөккө олуттуу жүк түшүрбөгөн ачык жерлерди үзгүлтүксүз текшерүүлөр менен көзөмөлдөөгө болот. Бирок төмөнкү учурларда хирургиялык кийлигишүү талап кылынышы мүмкүн: - Жүрөк жетишсиздигинин белгилеринин пайда болушу - Тамактануудагы кыйынчылык жана салмак ала албоо - Өпкөгө өтө көп кан агышы - Жүрөктүн сол камераларынын даана чоңойушу - Өпкө кан тамырларында басымдын жогорулоо коркунучу - Жүрөк клапандарынын таасирленүүсү Чоң жана олуттуу белгилерге себеп болгон КАТКларда өпкө кан тамырларынын туруктуу бузулушунун алдын алуу максатында ымыркайлык мезгилде операция пландалышы мүмкүн. Балдарда КАТК операциясы кантип жасалат? КАТК операциясы адатта жалпы наркоздун астында жасалган ачык жүрөк хирургиясы болуп саналат. Операция учурунда жүрөк-өпкө аппаратынын жардамы менен жүрөктөгү ачык жерге жетилет. Кемтиктин өлчөмүнө жана жайгашкан ордуна жараша ачык жер түздөн-түз сайма менен же атайын жамаачы колдонулуп жабылат. Максат карынчалардын ортосундагы анормалдуу кан өтүүнү токтотуу жана жүрөктүн кадимки кан айлануу тартибин колдоо. Айрым тандалган КАТК түрлөрүндө катетер менен жабуу да каралышы мүмкүн. Бирок бул ыкма ар бир бала үчүн ылайыктуу эмес. КАТК операциясынан кийинки айыгуу процесси Биринчи 24–48 саат: Реанимацияда байкоо Операциядан кийин бала адатта балдар жүрөк хирургиясынын реанимация бөлүмүндө байкоодо болот. Жүрөктүн ритми, дем алуу, кан басымы жана кан айлануу жакындан көзөмөлдөнөт. Реанимацияда жатуу мөөнөтү баланын абалына жараша өзгөрөт. Биринчи күндөр: Ооруканада айыгуу Баланын жалпы абалы жакшырган сайын тамактануу жана кыймылдуулук акырындап көбөйтүлөт. Оору сезимин жеңилдетүү, жарага кароо жана жүрөк кызматын баалоо маанилүү. Татаалдашуу болбогон балдар көбүнчө бир нече күндөн болжол менен бир жумага чейин ооруканадан чыгарылышы мүмкүн. Бирок ооруканада жатуу мөөнөтү адамга жараша өзгөрөт. Биринчи 4–6 жума: Үйдө айыгуу Үйдө эс алуу, тең салмактуу тамактануу жана операция болгон жерди коргоо маанилүү. Көкүрөк сөөгү айыгышы үчүн дарыгер сунуштаган мөөнөттө күч талап кылган аракеттерден алыс болуу керек. Кийинки айлар: Кадимки жашоого кайтуу Ийгиликтүү операциядан кийин балдардын көбү күнүмдүк иштерине жана жашына ылайыктуу дене кыймылдарына акырындап кайта алат. Айыгуу процесси баланын жашына, операцияга чейинки ден соолугуна жана хирургиялык кийлигишүүнүн көлөмүнө жараша болот. Операциядан кийин эмнелерге көңүл буруу керек? - Балдар кардиологиясы боюнча үзгүлтүксүз текшерүүлөрдү калтырууга болбойт. - Операция жарасын таза кармап, инфекциянын белгилерин көзөмөлдөө керек. - Дарыгер жазып берген дарыларды сунушталгандай колдонуу керек. - Тамактанууну жана салмактын өсүшүн көзөмөлдөө керек. - Дене аракеттерине кайтуу үчүн дарыгердин уруксатын алуу керек. Жогорку табы, операция болгон жердин даана кызарышы же ириң агуусу, күчөгөн дем кысылуу же даана алсыздык болгон учурда ден соолук сактоо мекемесине кайрылуу керек. КАТК операциясынын ийгилик деңгээли жана узак мөөнөттүү натыйжалары КАТКны жабуу операциялары балдар жүрөк хирургиясында кеңири жасалат жана айрыкча обочолонгон, татаалдашпаган учурларда ийгилик деңгээли жогору. Ийгиликтүү дарылоодон кийин көптөгөн балдар кадимки өсүшүн жана өнүгүшүн улантышы мүмкүн. Бирок операциянын натыйжасы КАТКнын өлчөмүнө, жайгашкан ордуна, коштоочу жүрөк оорууларына жана баланын операцияга чейинки абалына жараша өзгөрөт. Эрте кийлигишүү эмне үчүн маанилүү? Дарылоону талап кылган чоң КАТКлардын узак убакыт ачык калышы жүрөк жетишсиздиги жана өпкө кан тамырларынын туруктуу бузулушу сыяктуу олуттуу татаалдашууларга алып келиши мүмкүн. Өз убагында жасалган хирургиялык кийлигишүү бул тобокелдиктерди азайтууга, баланын жашоо сапатын жана узак мөөнөттүү жүрөк ден соолугун сактоого жардам берет. Жыйынтык Жүрөктөгү тешик баланын келечегин аныктабашы керек. Балдардагы КАТК эрте диагноз, туура дарылоо пландоо жана зарыл болгондо ийгиликтүү хирургиялык кийлигишүү аркылуу натыйжалуу башкарыла турган туламадан жүрөк оорууларынын бири. Ылайыктуу убакта жасалган операция жана үзгүлтүксүз көзөмөл балдардын ден соолугу чың өсүшүнө жана активдүү жашоо өткөрүшүнө жардам берет. Эсиңизде болсун: Ар бир КАТК операцияны талап кылбайт. Кийлигишүү чечимин жана операциянын убактысын балдар кардиологиясы жана балдар жүрөк хирургиясы адистери баланын жеке абалына жараша аныктоого тийиш.